Kavramlar Sözlüğü

nknlk.png

Diğer
Etkili Alan Bazlı Koruma Önlemler 
(OECMs)

Biyolojik çeşitliliğin, ekosistem hizmetlerinin, kültürel, manevi, sosyo-ekonomik ve diğer yerel değerlerin yerinde korunması için, uzun vadeli pozitif ve sürdürülebilir çıktılara ulaşılması amacıyla yönetilen ve halihazırda bir koruma statüsü bulunmayan coğrafi olarak tanımlanmış alanlardır.

(CBD,2018)

nknlk.png

Sosyo-ekolojik Denizel ve Karasal Üretim Peyzajları
(SEPLS) 

Sosyo-ekolojik denizel ve karasal üretim peyzajları (SEPLS) karalarda ve denizlerde bulunan insanlar ve doğanın uzun bir süreçte uyum etkileşimleri sonucu oluşmuş ve biyolojik çeşitlilik ile ekosistem hizmetleri korunurken insanlara da fayda sağlayan üretim peyzajları dinamik mozaik alanlarıdır.

(Satayoma Grişimi, 2012)

nknlk.png

COMDEKS

COMDEKS (Satoyama Girişimi için Topluluk Geliştirme ve Bilgi Yönetimi); Satoyama girişimi için UNDP tarafından uluslararası ortaklığın amiral gemisi programı olarak, küresel ölçekte denizel ve karasal kaynakların yerel topluluklar tarafından sürdürülebilir olarak devam edebilmesi için uygulanan küresel bir programdır.

nknlk.png

Satoyoma Girişimi

Satoyama Girişimi, sosyo-ekolojik üretim manzaralarında doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı ve yönetimini, bu alanları desteklemek, geleneksel üretim biçimleri ve yöntemlerini devam ettirmek, yeniden inşa etmek ve canlandırmak amacıyla uygulanan küresel bir girişimdir.

nknlk.png

 Kadim   Üretim   Havzası
(KÜH) 

Ekosistem içerisinde insanların herhangi bir canlı gibi davranarak gıda ihtiyacını temin ettiği alanlar Kadim Üretim Havzası olarak tanımlanır. Kadim Üretim Havzaları’ ndaki insanların davranış biçimi; yiyecek sağlamış, temel ihtiyaçları gidermiş ve aynı zamanda gelenekleri, kültürleri oluşturmuş; bütün canlılarla paylaşılan ekosistemin devamlılığını da sağlamıştır.                             (Doğa Derneği)

nknlk.png

Önemli Doğa Alanları

Alan koruma, canlı türlerinin sağlıklı topluluklar oluşturmaları ve yaşam döngülerini devam ettirmeleri için gerekli tüm coğrafyaların doğal özellikleri bozulmadan saklanmasını esas alır. "Önemli Doğa Alanı" (ÖDA) kavramı bu ilkeyi esas alarak doğadaki canlı türlerinin nesillerini sürdürebilmeleri için özel önem taşıyan coğrafyaları tanımlar. Bu kavram, canlı türleri ve doğal kaynaklarla birlikte yeryüzünün en özel doğal alanlarının korunmasını amaçlamaktadır.                                        (Doğa Derneği)

nknlk.png

Küresel Ölçekte Önemli Tarım      Miras       Alanları  (GIAHS)

2002 yılında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından tanımlanmış Küresel Ölçekte Önemli Tarım Miras Alanları (GIAHS), bir topluluğun çevresi ve sürdürülebilir kalkınma ihtiyaçları ve istekleri ile birlikte uyum sağlamasından gelişen, küresel olarak önemli biyolojik çeşitlilik açısından zengin olan dikkate değer arazi kullanım sistemleri ve coğrafi alanlardır.

nknlk.png

Yerli halklar ve topluluklar tarafından korunan alanlar (ICCA)

Dünya Doğayı ve Doğal Kaynakları Koruma Kurumu (IUCN) tarafından tanımlanmış Yerli Halklar ve Topluluklar Tarafından Korunan Alanlar (ICCA),ICCA'lar, IUCN tarafından önemli biyolojik çeşitlilik değerleri, ekolojik hizmetler ve kültürel değerler içeren ekosistemler olarak tanımlanır, yerli halklar ve yerel topluluklar tarafından geleneksel yasalar,kurallar veya diğer etkili yollarla gönüllü olarak korunur.

nknlk.png

Doğal Değeri Yüksek Çiftlik
(HNVF)

Avrupa Birliği tarafından tanımlanmış Doğal Değeri Yüksek Çiftlikler, Avrupa'daki en büyük biyolojik çeşitlilik değerine sahip tarımsal üretim sistemlerini tanımlayan kavramdır.

nknlk.png

Özel
Çevre
Koruma
Bölgesi

Özel çevre koruma bölgesi, ülke ve dünya ölçeğinde ekolojik önemi haiz, çevre kirlenmeleri ve bozulmalarına duyarlı, biyolojik çeşitliliğin, doğal kaynakların ve bunlarla ilgili kültürel kaynak değerlerinin korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması gerekli olan ve Bakanlar Kurulu Kararı ile ilan edilen kara, su ve deniz alanları olarak tanımlanıyor. Özel çevre koruma bölgelerinde onaylanan planlar sit alanı varsa koruma amaçlı imar planıdır. Ülkemizde 16 adet özel çevre koruma bölgesi bulunmaktadır.

nknlk.png

Biyolojik
Çeşitlilik
Sözleşmesi
(CBD)

1992 BM Rio Zirvesi’nde biyolojik çeşitliliğin mevcut ve gelecek nesillerin yararına korunmasını ve sürdürülebilir şekilde kullanılmasını hedef alan sözleşmedir.

1992 Rio Çevre Zirvesi’nin en somut sonuçlarından birisi, Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’ nin imzaya açılması olmuştur.