Sosyo-ekolojik Üretim Alanlarının Unsurları

LOGO vektörel.png

Sosyo-ekonomik denizel ve karasal üretim alanları (SEPLS); biyoçeşitlilik, yönetişim, bilgi yönetimi ve geçim kaynakları -refah olmak üzere dört ana unsur altında değerlendiriliyor.

LOGO vektörel.png

Sosyo-ekonomik üretim alanların özellikle iklim değişikliği ve diğer baskılar sonucu karşısında sürdürdüğü hayati ekosistem hizmetlerinin devamlılığı uyarlanabilir yönetişime bağlıdır.

biyocesitlilik-min.jpg

Biyolojik Çeşitlilik

  • Karasal ve denizel alanlar doğal ekosistemlerin ve arazi kullanımlarının çeşitliliğinden ve mozaiğinden oluşur. Bir peyzajın desteklediği ekosistemlerin sağlığı, kısmen, içinde yaşayan türlerin çeşitliliğine ve bunların etkileşimlerine yansır.

  • Biyoçeşitlilik, doğal kaynakların kullanımını veya bozulan ekosistem hizmetlerinin devamlılığını sağlayarak topluluk ve peyzaj dayanıklılığına katkıda bulunur.

  • Karasal ve denizel

  • Yerel tarımsal ürün

  • Yerel ürün çeşitliliği

  • Hassas türler

  • Hayvan ırklarının bakımı

  • Arazinin, denizel alanların

        iyileştirilmesi ve yenilenmesi

biocesitlilik.png

SEPLS Biyoçesitlilik Öğeleri

  • Ekosistem korunması

  • Ekolojik ve kültürel alanlar

  • Hassas alanlar

  • Önemli doğa alanları

  • Kutsal alanlar

  • Milli parklar

  • Miras alanları

  • Otlak koruma alanları

  • Vahşi doğa alanları

20210603_113323.jpg

Yönetişim

  • Peyzaj yönetişimi karmaşık, dinamik, çok seviyeli ve çok aktörlü bir süreçtir.

  • Bu aktörler hukuki araçları içeren çeşitli araçların yanı sıra, bilginin dağıtımı ve kullanımı veya sosyal ve ekonomik teşvikler gibi bir dizi araçtan da yararlanırlar. Genellikle peyzaj üzerinde etki uygulayan birden fazla yönetişim yaklaşımları vardır.

  • Bu yaklaşımlar genellikle birbiriyle örtüşür ve bu da ideal olarak merkezi ve yerel yönetimler arasında işbirliğine yol açabilir.

  • Merkezi Yönetim

  • Yerel Yönetim

  • Sivil Toplum

  • Özel Sektör

  • Planlama

  • Yönetim

  • Regülasyon

  • Finansal Kaynak

  • Mobilite

  • Bilgilendirme

  • Deneyim

Peyzaj Yönetişiminin Öğeleri

peyzaj.png
  • Peyzaj

  • Yerel

  • İl/bölge

  • Ulusal

  • Uluslarası

  • Yönetmelik, yasalar, politikalar

  • Ulusal ve Uluslarası Sözleşmeler

  • Arazi kullanım planları ve yönetişimi

  • Sosyal ve finansal teşvikler

  • Teknik ve finansal destek

  • Bilgilendirme

  • Formal ve informal eğitim

bilgiyonetimi.jpg

Bilgi Yönetimi

  • Yerel köy toplulukları ve tarımsal üreticiler, farklı bilgi sistemleri, kültürler ve yaş grupları içinde kuşaktan kuşağa deneyimlenen uygulamalar ile çevreye ve ekosisteme uyumlu yenilikler yaparak ve öğrenerek kendi dayanıklılıklarını güçlendirirler.

  • Yerel bilgi; kaynak kullanım ve tarımsal geleneklerde, bölgenin yerel dil tabirlerinde, kültürel değerlerde ve sosyal kurumlarda somutlaşmıştır.

  • Köy & bölge halkı, topluluklar

  • Üreticiler

  • Kuşaktan kuşağa aktarım

  • Kadınların ve yaşlıların rolü

  • Geleneksel bilginin dolaşımı, kullanımı

  • Yerel ve merkezi yönetimin

  • kurumsal enformasyonu

  • Geçim kaynakları

  • Su kaynakları kullanımı

  • Biyokültürel uyum

  • Kolektif

  • Doğal kaynak yönetimi

  • Ulusal ve uluslarası politikalar, yönetmelikler

  • Belgeleme

  • Sosyal, tarımsal ve ekonomik teşvikler

  • Kaynak sınıflandırma

  • Bölgesel biyoçeşitlilik kayıtları

Bilgi Yönetimi Öğeleri

bilgi.png
karaçeltik.jpg

Geçim Kaynakları ve Refah

  • SEPLS alanlarının dayanıklılığı, yerel toplulukların veya köy halkının ihtiyaçları ve isteklerini karşılamak için iletişim, sağlık ve eğitim gibi verimli ve işleyen altyapının mevcudiyetine de bağlıdır.

  • Geçim kaynaklarının iyileştirilmesi, sürdürülebilir gelir getirici faaliyetlere üretim fırsatlarının devamlılığı, değişimlerden yararlanmak, arazi bozulması ve aşırı tüketimden kaçınmak için gerekli olan katılım seçenekleri ve fırsatlarıyla doğrudan bağlantılıdır.

  • Özel Sektör

  • Kooperatifler& sivil toplum

  • Üreticiler

  • Köy toplulukları

  • Yerel ve Merkezi Yönetim

  • İnsan sağlığı

  • Su kaynakları yetersizliği nedeniyle çevresel streslerin varlığı

  • Doğal afetler

  • Çevre koşullarındaki değişiklikler

Geçim Kaynakları Öğeleri

gecim.png
  • Yerel biyoçeşitliliğin yenilikçi ürün deseni

  • Dış girdinin minimize edildiği tarımsal üretim

  • Turizm

  • Eko-Turizm

  • Elektrik ve ulaşım altyapısı

  • Su kaynakları

  • Yağmur suyu hasadı

  • Okullar, hastaneler vb.

Biyolojik çeşitliğin önemli bir kısmı korunan alanların dışında kalan, tarım, ormancılık, hayvancılık, su kaynakları gibi üretim amacıyla yönetilen alanlarda yer almaktadır.

Korunan alanların dışında kalan ve tarım, ormancılık, hayvancılık, su kaynakları gibi üretim amacıyla yönetilen alanlar da önemli ölçüde biyolojik çeşitliliğe sahiptir ve bu alanların birçoğu OECM alanı olarak değerlendirilir.